close
تبلیغات در اینترنت
نحوه دست گرفتن ساز

نحوه دست گرفتن ساز

بطور کلي ويلن در هنگام نواخته شدن با سه نقطه چانه، شانه و دست چپ در تماس است و هر يک از اين نقاط بخشي از بار دست گرفتن ساز را به دوش مي کشند. هرچند، نوازنده بايد بتواند که ويلن را بدون کمک گرفتن از دست چپ و فقط با کمک گردن و شانه نگاه دارد.

 شانه و گردن:

نوازنده نبايد براي نگهداري ساز بر روي شانه چپ، آنرا بالا کشد و شانه بايد در هنگام گرفتن ساز به همان وضعيت افتاده خود در حالت طبيعي بدن باقي ماند. طبيعي است اگر گردن نوازنده بلند باشد، او ناخودآگاه براي با تسلط گرفتن ساز، نيازمند بالا کشيدن شانه و يا خم کردن اضافي گردن خود به سمت پايين است که البته اتخاذ هر يک از دو مورد فوق توسط نوازنده اشتباه است.

زيرا براي حفظ اولي او بايد يک توان اضافي را به شکل بيهوده اي صرف بالا نگه داشتن شانه گرداند که هم باعث خستگي او شده و هم دائما درصدي از فکر او بايستي به حفظ اين حالت معطوف باشد. مورد دوم نيز، از آنجا که غضروف ها و مهره هاي گردن را به حالت کشش بيش از اندازه مي اندازد و بر آنها فشار وارد مي کند، مطلوب نيست.



بالشتک ويولون

به دو شکل مي توان از اين معضل رهايي يافت: نخست آنکه به وسيله تکه پارچه اي که بر روي خود برگردانده شده و يا به اصطلاح " تا " شده و در زير ويلن قرار گرفته است، اين ارتفاع تامين گردد و ديگر آنکه از بالشتک هاي مخصوص کارخانه اي استفاده گردد. انتخاب يک بالشتک مناسب بسيار مهم بوده و مي تواند تاثير بسزايي بر راحت تر نواختن داشته باشد.

نوع مرغوب اين بالشتک ها، که داراي قابليت تنظيم ارتفاع در دو طرف خود است، ميتواند مناسب ترين وضعيت ارتفاعي را به شکلي مطلوب در اختيار نوازنده قرار دهند و از ديگر سو، اين بالشتک ها که در نقاط پايه اي خود به صورت مفصلي به بدنه اصلي متصل مي گردند قابليت چرخش محدود پايه ها را به بالشتک مي دهد که باعث مي گردد تا اين ابزار از حالت بي انعطافي خارج گشته و به وضعي مناسب بدن نوازنده با ساز ارتباط يابد.

نکته مهمي که بايد در اين بالشتک ها رعايت گردد، وضعيت طراحي صحفه کف بالشتک و چگونگي طراحي قوس آن است، بطوريکه بالشتک کاملا بتواند از طرفي بر شانه قرار گرفته و از طرف ديگر بر روي استخوان ترقوه و کناره قفسه سينه بنشيند. بر روي صفحه کف بايد از فوم يا ابر با ضخامت مناسب پوشانده شده باشد و از استفاده از بالشتک هايي که در آنها از فوم استفاده نشده و يا جنس فوم آنها کيفيت نبوده و دوام ندارند، توصيه نمي شود. در بالشتک هاي مرغوب پايه ها قابليت فاصله گيري عرضي از يکديگر راداشته و بر اين اساس مي توانند در ويلن هايي با اندازه هاي متفاوت پشت به پشت کاسه پاييني بکار روند. اين قابليت همچنين باعث مي گردد تا بتوان محل قرار گيري بالشتک بر کاسه پاييني را تغيير داد و کنترل و تسلط بهتري بر ساز بدست آورد.

در اينجا بايد به يکي از مهمترين مزاياي استفاده از بالشتک توجه داشت و آن عدم تاثيرگذاري بالشتک در صداي حاصله از ويلن است. بالشتک باعث مي گردد تا بخشي از صداي ساز که به هرحال از طريق صفحه پشتي خارج مي گردد جذب پارچه لباس نوازنده نگردد و صدايي خالص از ساز حاصل گردد. ( جالب اينجاست که پارچه هاي با جنس هاي متفاوت، مي تواند تاثيرات متفاوتي بر صداي ساز گذارد که امتحان آنرا براي علاقه مندان مي گذاريم.)

 ميزان بالا بردن دست چپ:

در حالت کلي، نوازنده بايد دست چپ را تا جايي بالا برد که ساز و دسته آن امتدادي افقي با زمين پيدا کند و بهتر است ساز بگونه اي گرفته نشود که دسته و سرپنجه ساز به سمت زمين و يا برعکس آن نشانه گرفته شود. زيرا در حالت اول ستون مهرها به کشش بي مورد به سمت پايين مي افتند و همچنين در اين حالت، به علت خمودگي نوازنده، تنفس او مشکل تر مي گردد. در حالت دوم نيز به مهرهاي گردن در جهت معکوس فشار وارد مي گردد.


 

قطعات ويلن:

 

 

 

 


 

قسمت هاي ساز ويلن عبارتند از :

آرشه : يا کمان ترکه اي چوبي است که رشته هاي مويي دم اسب، در طول آن کشيده شده است و به دو سر آن ثابت شده است.

تنه : جعبه اي که مابين تخته ي روئي و تخته ي زيرين و جداره هاي طرفي محصور شده است.

دسته يا گردان : در واقع دنباله ي چوب آبنوس تکيه سيم هاست که محل انگشت گذاري نوازنده در قسمت بالاي آن قرار دارد. نوازنده ي ويلن قادر است ، در تمام طول چوب آبنوس انگشت گذاري کند ، انتهاي دسته به جعبه ي کوچکي ختم مي شود که سيم ها در درون آن به دور

گوشي هاي کوک پيچيده مي شوند.

خرک : بين سيم ها و طبله ي ويلن قرار گرفته و فشار سيم ها آن را عمود نگه مي دارد. نقش خرک ان است که ارتعاش سيم ها را به طبله و به جعبه ي ويلن منتقل مي کندو نيز در داخل جعبه ميله اي چوبي  تقريبا زير خرک ، اندکي بلند تر از جدار طرفي قرار داده شده که شکل گرده ماهي ، طبله و زيره را حفظ مي کند.

گريف : از آبنوس ساخته شده است و در طول گردن ويلن چسپيده است و تا ميانه ي جعبه ي ساز ادامه دارد . گريف جايي است که نوازنده با انگشت خود سيم را به آن مي چسباند و به اين ترتيب طول  سيم را کوتاه مي کند و نت هاي مختلف را مي نوازد. تا آخر تنه ي ويلن کشيده شده است. با زهي از جنس روده يا پلاستيک به دکمه اي که در قسمت پايين جدار تعبيه شده بند مي شود.

سيم ها : سيم ها از جعبه ي کوچک سر ساز آغاز شده در طول چوب آبنوس ، تکيه گاه سيم ها ادامه يافته ۷ از روي خرک عبور کرده و در سيم گير مهار مي شود . سيم هاي ويلن قبلا از روده ي گوسفند «زه» ساخته مي شد. امروزه در سيم هاي بم تر ، روي روده سيم  فلزي نازکي مي پيچند و در سيم هاي زير تر از مفتول فلزي تنها استفاده مي شود.

سيم گير : از آبنوس ساخته شده است و در فاصله ي اندکي با خرک نقش اين ساز چه در کنسرت هاي بزرگ و چه به طور جمعي و انفرادي ، آنقدر پر اهميت است، که آن را «شاه ساز ها» گفتند.

نخستين سازندگان معروف ويلن در ايتاليا پيدا شدند .

«گاسپارو داسالو» نخستين ويلن حقيقي را ساخت، اما معروفترين ويلن ها در شهر کرمونا ساخته شدند.

«آندره اماتي» و فرزندش «نيکولا اماتي» و شاگردش «آنتونيو استراديواريوس»

مواد بکار رفته در ويولون، از جنس چوب و مشخصا از دو نوع چوب که يکي افرا، از اين 4 قسمت، 3 بخش آن از چوب افرا ساخته ميشود که صفحه زير- دسته و کلاف مي باشند و تنها صفحه رو است که از چوب کاج ساخته مي شود.

نوازندگي ويلن:

 

ويولون

 ساز زهي آرشه‌اي است. اين ساز کوچک‌ترين عضو خانواده ويلن است.

براي نواختن معمولاً روي شانه چپ قرار مي‌گيرد و با آرشه که در دست راست نوازنده است نواخته مي‌‌شود.


سيم‌هاي ويلن از زيرترين تا بم‌ترين سيم به ترتيب زير کوک(ساز) مي‌‌شوند: مي سيم اول، لا سيم دوم، ر سيم سوم، سل سيم چهارم.


بنابراين اصوات سيم‌هاي مجاور نسبت به‌يکديگر فاصله ژنج درست را تشکيل مي‌‌دهند. در اين وسعت صدا ويلن قادر است تمام فواصل کروماتيک غربي و فواصل کروماتيک مخصوص موسيقي ايراني و هر موسيقي ديگر را حاصل کند.


جالب اين که در عربي ويولون را با نام فارسي «کمان» مي‌نامند.





 

نوازندگي ويولون

 
نقش اين ساز چه در ارکستر بزرگ چه به طور جمعي و انفرادي آنقدر پر اهميت است که آن را شاه سازها گفته اند. وجهه جهاني ويلن را مي‌توان در سازگاري آن با فرهنگهاي مختلف ديد.


اين ساز هيچ محل ثابت و ساکني به عنوان تکيه گاه ندارد و خود نوازنده نيز چنين وضعي دارد جز در آن نقاطي که پايش زمين را لمس مي‌کند. دستهاي نوازنده بايد تا حد زيادي انعطاف‌پذير و قوي و داراي حالت فنري باشد و هميشه در سطح شانه يا در حدود آن سطح به کار گرفته شوند


براي دستيابي به نوازندگي بهداشت هم خيلي مهم است: پاکيزگي- برانگيختن جريان خون به کمک اختلاف دما- مالش پوست با دستکش زبر- حرکتهاي ورزشي خاص- استراحت متناوب.


 
نقش اين ساز چه در ارکستر بزرگ، به طور جمعي و چه در ارکستر مجلسي و انفرادي آنقدر پر اهميت است که آن را «شاه سازها» گفته‌اند. در يک پارتيتور موسيقي ارکستري، ويلن‌ها از تمام سازهاي ديگر کمتر سکوت دارند.


وضعيت بدن:


وضعيت بدن بايستي ساده و طبيعي باشد و سبک قديمي که در ان تمام وزن بدن را روي يک پا مياندازند به هيچ وجه توصيه نميشود.يک پاي سبک و چابک کمي جلوتر از بدن کافيست تعادل را حفظ کند.


چگونه ويلن را نگه داريم:


گردن(دسته)ويلن توسط بند اول انگشت شست وبند اخر انگشت سبابه دست چپ گرفته ميشود و ته ساز زير قسمت چپ چانه بطور افقي قرار ميگيرد.وسط فک پايين که روي زير فکي قرار ميگيرد ويلن را نگه ميدارد و همچنين ويلن توسط دست و استخوان ترقوه در وضعيت خود باقي مي ماند.


سطح رويي ساز نبايد کاملا افقي باشد بلکه قدري به طرف راست نگهداشته شود. براي رسيدن به اين مقصود يک بالشتک(روي شانه اي) يا دستمال را روي شانه ي چپ زير ويلن قرار ميدهيم، وخواهيم ديد که ويلن طرف چپ ولي کمي بالاتر امد.


ارنج بايستي به طرف سينه متمايل باشد،به طوريکه در زير وسط ويلن قرار گيرد؛پشت دست تقريبا در يک خط مستقيم با ساعد بوده و انگشتان،بالاي سيمها در وضعيت گرد(کمي خم)نگهداشته شود.

نحوه ي ايستادن در حين نواختن ويلن:

 هنگام نواختن ويلن بايد صاف و بدون خميدگي پشت ايستاد. همچنان شانه ها بايد حتما" در امتداد هم قرار گيرند. پاها بايد به شکل خاصي بر روي زمين قرار بگيرند. براي تنظيم جاي پاها: بر روي سطح صافي بايستيد. ابتدا پاي چپ رابه اندازه چند سانتيمتر بلند کنيد و آنرا آهسته بر روي زمين بچرخانيد هر جا که احساس کرديد پايتان به سمت زمين کشيده مي شود، فورا" همانجا پا را بر زمين بگذاريد. جايگاه پاي راست را هم به همين شکل پيدا کنيد. در آخر پاي چپ بايد کمي جلوتر از پاي راست قرار بگيرد و فاصله بين آنها به اندازه عرض شانه ها باشد ! ويلن بايد بر روي شانه چپ براي راست دستان و بر روي شانه راست براي چپ دستان قرار گيرد. همواره ويلن بايد شيبي را نسبت به زمين داشته باشد يعني اگر قطره آبي بر روي آن چکيد خيلي راحت قطره آب  بر روي زمين بيافتد!! براي راحت تر شدن نگه داشتن ساز به اين شکل از وسيله اي به نام بالشتک استفاده مي کنند که بالشتک بر قسمت پشت ساز نصب مي شود. پيشنهاد مي کنم که حتما" از بالشتک استفاده کنيد مخصوصا" اوايل يادگيري. چون ساز به شانه فشاري اندک وارد ميکند. چانه بايد بر روي قسمت زير چانه اي که قسمتي سياه رنگ است قرار بگيرد. به طوري که کل فضاي آن با چانه يتان پر شود.

نحوه قرار گرفتن دست چپ:

با دست راست فضاي بين انگشت شست و انگشت اشاره دست چپتان را لمس کنيد! در قسمت پايه انگشت اشاره يتان فرورفته گي احساس مي کنيد! جاي اين فرورفته گي را به خاطر بسپاريد! دسته ساز در فضاي بين انگشت اشاره و شست قرار ميگيرد. قرار گرفتن صحيح دسته ساز بر روي دست چپ بسيار مهم است چون هنگام نواختن و انگشت گذاري فاصله دقيق بين انگشتان را مشخص مي کند. براي پيدا کردن جاي درست دست از روش زير استفاده کنيد:

قسمت بر آمدگي دسته ويلن را که به آن شيطونک مي گفتيم، بر روي نوک انگشت اشاره يتان قرار دهيد. سپس آهسته دستتان را به سمت بالا حرکت دهيد. در قسمت پايه انگشت اشاره يتان احساس ميکنيد که ساز به آرامي گير مي کند.دستتان را در همان جا نگه داريد و مکانش را خوب به خاطر بسپاريد. توجه داشته باشيد که اين حرکت بايد بسيار آرام انجام شود. انگشت شست هم به آرامي و بدون هيچ فشاري در پشت دسته قرار مي گيرد. انگشت شست حتما" بايد صاف و قائم باشد و ابدا" آنرا خم نکنيد.

روزي چند مرتبه گرفتن ويلن را جلوي آينه تمرين کنيد تا اين کار را خوب فرا بگيريد


چگونه ارشه را نگهداريم:


1-  ارشه با تمام انگشتان نگهداشته شود؛نوک شست که در مقابل محفظه ته ارشه قرار گرفته بايستي با وسط دست در يک خط باشد.


2-  انگشتان در وضعيت طبيعي روي چوب ارشه قرار ميگيرند.قابل ذکر است که انگشتان نبايد خيلي به هم چسبيده و نه خيلي از هم باز باشند...


وضعيت بازوي راست:


بازو بايد هميشه کاملا نرم و راحت باشد وشخص بايد مراقب ارنج باشد که نه زياد بالا بيايد و نه پايين.


وضعيت ارشه در ارتباط با سيم ها:


ارشه قطعا و هميشه بايد موازي خرک باشد.چوب ارشه کمي متمايل به طرف دماغه بطوريکه اين امکان را به موي ارشه بدهد که سراشيبي سيمها را بهتر طي کند.


وضعيت ويلن:


وضعيت ويلن خيلي بستگي دارد به ساختمان بدني نوازنده(ويولونيست).اگر او بازوي بلندي دارد،به منظور راحتي بيشتر بايد ويلن را به طرف چپ نگهدارد...اگر او بازوي کوتاهي دارد،مجبور خواهد بود ويلن را به طرف راست بچرخواند تا بتواند وضعيت صحيح ارشه را حفظ کند.

 


 

ملاحظات :


درصورتي که به اصول اوليه موسيقي آشنايي داريد مطالب زير براي شما بيش از حد ساده خواهد بود


فراگيري مطالب زير فقط با پشت کار وعلاقه ممکن خواهد شد .


روش گداعه کاملاً ابتکار خودم ميباشد بنابراين مشکلات فراواني نيز دارد پس اگر اهل قرقريد اين مطالب را مطالعه نکنيد خواهشاً.



نوع مطلب : نواختن ویلن ,
برچسب ها : 0 ,
نوشته شده در جمعه 31 ارديبهشت 1389 توسط ساهره| تعداد بازدید : 4696


درباره وبلاگ

آرشيو وبلاگ
نظرسنجي
آمار وبلاگ
افراد انلاین : 1
کل بازديد : 28462
بازديد امروز :5
بازديد ديروز : 7
ماه گذشته : 198
هفته گذشته : 12
سال گذشته : 1630
تعداد کل پست ها : 20
نظرات : 1

پشتیبانی قالب


Powered By
rozblog.co.tv